Silk is a fine, smooth material produced from the cocoons — soft protective shells — that are made by mulberry silkworms (insect larvae). Legend has it that it was Lei Tzu, wife of the Yellow Emperor, ruler of China in about 3000 BC, who discovered silkworms. One account of the story goes that as she was taking a walk in her husband's gardens, she discovered that silkworms were responsible for the destruction of several mulberry trees. She collected a number of cocoons and sat down to have a rest. It just so happened that while she was sipping some tea, one of the cocoons that she had collected landed in the hot tea and started to unravel into a fine thread. Lei Tzu found that she could wind this thread around her fingers. Subsequently, she persuaded her husband to allow her to rear silkworms on a grove of mulberry trees. She also devised a special reel to draw the fibres from the cocoon into a single thread so that they would be strong enough to be woven into fabric. While it is unknown just how much of this is true, it is certainly known that silk cultivation has existed in China for several millennia.
Lụa là một loại vải mịn, mượt mà được sản xuất từ kén — lớp vỏ bảo vệ mềm — do tằm dâu (ấu trùng côn trùng) tạo ra. Truyền thuyết kể rằng chính Lỗi Tổ, vợ của Hoàng Đế, người cai trị Trung Quốc vào khoảng năm 3000 TCN, là người phát hiện ra tằm. Một lời kể về câu chuyện cho rằng khi bà đang đi dạo trong vườn của chồng, bà phát hiện rằng tằm chịu trách nhiệm về việc phá hủy một số cây dâu. Bà thu thập một số kén và ngồi nghỉ. Tình cờ là khi bà đang nhâm nhi trà, một trong những chiếc kén bà thu thập rơi vào trà nóng và bắt đầu bung ra thành một sợi chỉ mịn. Lỗi Tổ phát hiện bà có thể quấn sợi chỉ này quanh ngón tay. Sau đó, bà thuyết phục chồng cho phép bà nuôi tằm trên một vườn cây dâu. Bà cũng nghĩ ra một guồng quay đặc biệt để kéo các sợi từ kén thành một sợi chỉ đủ chắc để dệt thành vải. Dù không rõ bao nhiêu phần trong câu chuyện này là thật, nhưng chắc chắn rằng nghề trồng dâu nuôi tằm đã tồn tại ở Trung Quốc qua nhiều thiên niên kỷ.
Originally, silkworm farming was solely restricted to women, and it was they who were responsible for the growing, harvesting and weaving. Silk quickly grew into a symbol of status, and originally, only royalty were entitled to have clothes made of silk. The rules were gradually relaxed over the years until finally during the Qing Dynasty (1644–1911 AD), even peasants, the lowest caste, were also entitled to wear silk. Sometime during the Han Dynasty (206 BC–220 AD), silk was so prized that it was also used as a unit of currency. Government officials were paid their salary in silk, and farmers paid their taxes in grain and silk. Silk was also used as diplomatic gifts by the emperor. Fishing lines, bowstrings, musical instruments and paper were all made using silk. The earliest indication of silk paper being used was discovered in the tomb of a noble who is estimated to have died around 168 AD.
Ban đầu, nghề nuôi tằm chỉ giới hạn cho phụ nữ, và chính họ chịu trách nhiệm trồng trọt, thu hoạch và dệt. Lụa nhanh chóng trở thành biểu tượng địa vị, và ban đầu, chỉ hoàng tộc mới được quyền mặc quần áo bằng lụa. Các quy tắc đã dần được nới lỏng qua nhiều năm cho đến khi cuối cùng trong triều đại nhà Thanh (1644–1911), ngay cả nông dân, tầng lớp thấp nhất, cũng được quyền mặc lụa. Vào một thời điểm nào đó trong triều đại nhà Hán (206 TCN–220), lụa quý giá đến mức còn được dùng làm đơn vị tiền tệ. Quan lại nhận lương bằng lụa, và nông dân nộp thuế bằng lương thực và lụa. Lụa cũng được hoàng đế dùng làm quà ngoại giao. Dây câu cá, dây cung, nhạc cụ và giấy đều được làm bằng lụa. Dấu hiệu sớm nhất về việc sử dụng giấy lụa được phát hiện trong lăng mộ của một quý tộc được ước tính đã chết vào khoảng năm 168.
Demand for this exotic fabric eventually created the lucrative trade route now known as the Silk Road, taking silk westward and bringing gold, silver, and wool to the East. It was named the Silk Road after its most precious commodity, which was considered to be worth more than gold. The Silk Road stretched over 6,000 kilometres from Eastern China to the Mediterranean Sea, following the Great Wall of China, climbing the Pamir mountain range, crossing modern-day Afghanistan and going on to the Middle East, with a major trading market in Damascus. From there, the merchandise was shipped across the Mediterranean Sea. Few merchants travelled the entire route; goods were handled mostly by a series of middlemen.
Nhu cầu về loại vải ngoại lai này cuối cùng đã tạo ra tuyến thương mại béo bở ngày nay được gọi là Con đường Tơ lụa, đưa lụa về phía tây và mang vàng, bạc và len về phía đông. Nó được đặt tên Con đường Tơ lụa theo hàng hóa quý giá nhất, được coi là có giá trị hơn vàng. Con đường Tơ lụa trải dài hơn 6.000 km từ miền Đông Trung Quốc đến Biển Địa Trung Hải, đi dọc Vạn Lý Trường Thành, leo qua dãy núi Pamir, băng qua Afghanistan ngày nay và đi đến Trung Đông, với một chợ buôn bán lớn ở Damascus. Từ đó, hàng hóa được vận chuyển bằng tàu qua Biển Địa Trung Hải. Ít thương nhân đi hết toàn bộ tuyến đường; hàng hóa chủ yếu được xử lý bởi một chuỗi người trung gian.
With the mulberry silkworm being native to China, the country was the world's sole producer of silk for many hundreds of years. The secret of silk-making eventually reached the rest of the world via the Byzantine Empire, which ruled over the Mediterranean region of southern Europe, North Africa and the Middle East during the period 330–1453 AD. According to another legend, monks working for the Byzantine emperor Justinian smuggled silkworm eggs to Constantinople (Istanbul in modern-day Turkey) in 550 AD, concealed inside hollow bamboo walking canes. The Byzantines were as secretive as the Chinese, however, and for many centuries the weaving and trading of silk fabric was a strict imperial monopoly. Then in the seventh century, the Arabs conquered Persia, capturing their magnificent silks in the process. Silk production thus spread through Africa, Sicily and Spain as the Arabs swept through these lands. Andalusia in southern Spain was Europe's main silk-producing centre in the tenth century. By the thirteenth century, however, Italy had become Europe's leader in silk production and export. Venetian merchants traded extensively in silk and encouraged silk growers to settle in Italy. Even now, silk processed in the province of Como in northern Italy enjoys an esteemed reputation.
Với việc tằm dâu có nguồn gốc từ Trung Quốc, đất nước này là nhà sản xuất duy nhất của lụa trên thế giới trong nhiều trăm năm. Bí mật của việc làm lụa cuối cùng đã đến phần còn lại của thế giới qua Đế chế Byzantine, cai trị vùng Địa Trung Hải ở nam Âu, Bắc Phi và Trung Đông trong giai đoạn 330–1453. Theo một truyền thuyết khác, các tu sĩ làm việc cho hoàng đế Byzantine Justinian đã buôn lậu trứng tằm đến Constantinople (Istanbul ngày nay ở Thổ Nhĩ Kỳ) vào năm 550, giấu bên trong các cây gậy tre rỗng. Tuy nhiên, người Byzantine cũng bí mật như người Trung Quốc, và trong nhiều thế kỷ, việc dệt và buôn bán vải lụa là sự độc quyền của hoàng gia nghiêm ngặt. Sau đó vào thế kỷ thứ bảy, người Ả Rập chinh phục Ba Tư, thu giữ những tấm lụa lộng lẫy của họ trong quá trình đó. Sản xuất tơ lụa do đó lan rộng qua châu Phi, Sicily và Tây Ban Nha khi người Ả Rập tràn qua các vùng đất này. Andalusia ở miền nam Tây Ban Nha là trung tâm sản xuất lụa chính của châu Âu vào thế kỷ thứ mười. Tuy nhiên, đến thế kỷ 13, Ý đã trở thành nước dẫn đầu châu Âu về sản xuất và xuất khẩu lụa. Thương nhân Venice buôn bán lụa rộng rãi và khuyến khích người trồng dâu nuôi tằm định cư ở Ý. Ngay cả bây giờ, lụa được chế biến ở tỉnh Como ở miền bắc Ý vẫn có danh tiếng được kính trọng.
The nineteenth century and industrialisation saw the downfall of the European silk industry. Cheaper Japanese silk, trade in which was greatly facilitated by the opening of the Suez Canal, was one of the many factors driving the trend. Then in the twentieth century, new manmade fibres, such as nylon, started to be used in what had traditionally been silk products, such as stockings and parachutes. The two world wars, which interrupted the supply of raw material from Japan, also stifled the European silk industry. After the Second World War, Japan's silk production was restored, with improved production and quality of raw silk. Japan was to remain the world's biggest producer of raw silk, and practically the only major exporter of raw silk, until the 1970s. However, in more recent decades, China has gradually recaptured its position as the world's biggest producer and exporter of raw silk and silk yarn. Today, around 125,000 metric tons of silk are produced in the world, and almost two thirds of that production takes place in China.
Thế kỷ 19 và công nghiệp hóa chứng kiến sự sụp đổ của ngành lụa châu Âu. Lụa Nhật Bản rẻ hơn, việc buôn bán được tạo điều kiện rất nhiều bởi việc mở kênh đào Suez, là một trong nhiều yếu tố thúc đẩy xu hướng này. Sau đó vào thế kỷ 20, các sợi nhân tạo mới, như nylon, bắt đầu được sử dụng trong những sản phẩm truyền thống từ lụa, như tất và dù. Hai cuộc chiến tranh thế giới, gián đoạn nguồn cung nguyên liệu thô từ Nhật Bản, cũng bóp nghẹt ngành lụa châu Âu. Sau Thế chiến thứ hai, sản xuất lụa của Nhật Bản được khôi phục, với chất lượng và sản lượng tơ thô được cải thiện. Nhật Bản tiếp tục là nhà sản xuất tơ thô lớn nhất thế giới, và gần như là nhà xuất khẩu tơ thô lớn duy nhất, cho đến những năm 1970. Tuy nhiên, trong những thập kỷ gần đây, Trung Quốc đã dần giành lại vị thế là nhà sản xuất và xuất khẩu tơ thô và sợi tơ lớn nhất thế giới. Ngày nay, khoảng 125.000 tấn mét lụa được sản xuất trên thế giới, và gần hai phần ba sản lượng đó diễn ra ở Trung Quốc.
QUESTIONS
Questions 1-9
Complete the notes below. Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.
Hoàn thành các ghi chú bên dưới. Chọn CHỈ MỘT TỪ từ bài đọc cho mỗi câu trả lời.
THE STORY OF SILK
Early silk production in China / Sản xuất lụa thời kỳ đầu ở Trung Quốc
Silk reaches rest of world / Lụa lan ra phần còn lại của thế giới
Questions 10-13
Do the following statements agree with the information in Reading Passage 1? Write TRUE if the statement agrees with the information, FALSE if the statement contradicts the information, NOT GIVEN if there is no information on this.
Các phát biểu sau có phù hợp với thông tin trong Bài đọc 1 không? Viết TRUE nếu phát biểu phù hợp với thông tin, FALSE nếu phát biểu mâu thuẫn với thông tin, NOT GIVEN nếu không có thông tin về điều này.